Një kriminel lufte i dënuar i ka dhënë fund jetës së tij. Ratko Mlladiç, një ushtar që i shërbeu një ideologjie, i shërben asaj tani edhe kur nuk është më atje. Si bota ashtu edhe rajoni janë të tronditur nga trajtimi që mori funerali i tij në Serbi. Një aeroplan qeveritar e solli, Ministri i Drejtësisë e shoqëroi, ushtria mbajti arkivolin e tij, policia përshëndeti dhe media shtetërore transmetoi drejtpërdrejt. Krimineli i luftës u trajtua si hero dhe një udhëheqës i madh ushtarak.
Çfarë pasojash mund të ketë një trajtim i tillë i një krimineli lufte të dënuar tek të rinjtë? Emisioni PERSPEKTIVA ka diskutuar temën e krimeve të luftës që nga fillimi i emisionit. Dhe ka qenë aty për 12 vjet. Qëndrimi i të rinjve, pavarësisht nga vijnë dhe pavarësisht se kush e kreu krimin, është i njëjtë dhe nuk ndryshon.
ALLEKSANDAR
Ratko Mlladiç nuk është populli serb. Ai është një apostat nga populli serb. Ratko Mlladiç nuk është Serbi dhe nuk mund të jetë kurrë Serbi. Dhe kjo është arsyeja pse ndiej nevojën të them se ai është një apostat pikërisht sepse dua ta paraqes popullin tim në dritën më të mirë. Epo, ne jemi një komb që lindi kaq shumë shkrimtarë, kaq shumë muzikantë, piktorë, shkencëtarë.
https://www.youtube.com/watch?v=JsgWX2f7VEE&ab_channel=RadioSlobodnaEvropa
BALLSHA 2025
Ata që kryen këto krime ende ecin në paqe nëpër rrugët e Serbisë, duke gëzuar privilegje dhe në fund duke u festuar si heronj. Pra, këtu realiteti është përmbysur plotësisht kur bëhet fjalë për Serbinë dhe kur bëhet fjalë për RS-në, dhe këto janë ende regjime që, ndër të tjera, mbijetojnë me urrejtje dhe me faktin se këto krime ishin në të vërtetë të nevojshme për të shpëtuar gjoja popullin serb.
https://www.slobodnaevropa.org/a/perspektiva-tv-mladi-srebrenica-yihr-bih/32795268.html
AJNA
Mendoj se gjendja e shoqërisë është e qartë kur ke një influencues që këndon këngën “Babi im është kriminel lufte” në TIK-TOK.
https://www.slobodnaevropa.org/a/perpektiva-u-sarajevu/32995305.html
BOZHIDAR
Në vendin tonë, kriminelët e luftës shfaqen në televizion, në vendin tonë, kriminelët e luftës kanë pozicione të rëndësishme në panair, ata marrin stendat më të mira dhe fëmijët flasin me çetnikët për të marrë një libër falas.
https://www.slobodnaevropa.org/a/32411065.html
PETAR
Mendoj se është përgjegjësi e këtij vendi, Republikës së Serbisë, shtetit të Serbisë të pranojë krimet që kreu kundër kombeve të tjera, kundër popujve të tjerë, kundër vendeve të tjera në luftërat e viteve ’90.
https://www.slobodnaevropa.org/a/perspektiva-beograd-20-02-22/31712505.html
Cilat janë pasojat për të rinjtë kur kriminelët e luftës lavdërohen për dekada? Mohimi i një krimi lufte do të thotë rehabilitimi i kriminelit, shndërrimi i tij në një simbol kombëtar, një mit. Të rinjtë identifikohen me këtë simbol, dhuna ndaj të tjerëve relativizohet. Kjo nuk do të thotë që çdo i ri që vesh një bluzë me imazhin e Ratko Mlladiç do të jetë i dhunshëm. Por problemi është se ata mund të mendojnë se çdo dhunë e kryer në emër të “grupit tonë” është e justifikuar.
ALLEKSANDRI 2022
Ne jemi të gjithë këtu sepse jemi të revoltuar, nuk kemi kujt t’i drejtohemi. Erdhëm këtu për të folur me dikë dhe ndoshta dikush do ta dëgjonte. Po luftojmë një betejë, veçanërisht këtu në Serbi, nuk e di si është matanë Drinës, me autoshovinistë dhe autoshovinizëm. Kjo është diçka që imponohet këtu. Ky epitet nuk është aspak i këndshëm, por askush nuk e di se çfarë do të thotë. Nëse dal publikisht dhe them se Ratko Mlladiç është kriminel, ai kreu një krim të padiskutueshëm, në atë rast populli serb do ta mbështesë Ratko Mlladiçin dhe do të identifikohet me të. Dhe kjo është ajo që më shqetëson.
https://www.youtube.com/watch?v=JsgWX2f7VEE&ab_channel=RadioSlobodnaEvropa
JELLENA 2021
NE nuk mund të pajtohemi me faktin se e keqja është bërë në të kaluarën, se e keqja do të bëhet tani dhe se e keqja do të bëhet në të ardhmen. Dhe ne duhet ta njohim atë dhe të reagojmë në kohë.
https://www.slobodnaevropa.org/a/perspektiva-sa-mladima-podgorice-druga-epizoda/31040632.html
BALSHA
Kur sheh vetëm se këto tekste, këto këngë, këto koncerte promovohen me para shtetërore, të cilat në çdo mënyrë të mundshme shkaktojnë trauma të reja për viktimat, atëherë mund të themi me siguri se është ende një krim që vazhdon.
https://www.slobodnaevropa.org/a/perspektiva-tv-mladi-srebrenica-yihr-bih/32795268.html
Si të dilet nga ai rreth vicioz në të cilin Serbia ka lëvizur për dekada?
DENNIS 2019
Më duket se problemi këtu janë politikanët që ishin në pushtet atëherë dhe janë ende në pushtet në këtë vend, kështu që nuk shihet aq ashpër sa duhet.
https://www.youtube.com/watch?v=P6ziNw9t-ZY
INAS
E vetmja formë drejtësie që unë shoh, dhe besoj se shumica e kolegëve të mi e shohin, është një ndryshim në sistem, jo vetëm në qeveri dhe regjim, por në të gjithë sistemin.
https://www.youtube.com/watch?v=hMBMeif4z0g
TANJA
Në vend të edukimit fetar, duhet të prezantojmë, fjalë për fjalë, mësime për përballimin e përgjegjësisë personale. Vetëm atëherë mund t’i afrohemi botës së civilizuar dhe të themi se kemi hyrë në shekullin XXI. Përndryshe, mbetemi në errësirë, në errësirën e luftërave, në errësirën e krimeve, në errësirën e mosnjohjes dhe nuk mund të ketë një të ardhme të bukur. Kjo do të shkaktojë përçarje të reja dhe luftëra të reja. Dhe ne vazhdojmë të rrotullohemi.
https://www.youtube.com/watch?v=UEZvvetEUVI
Sondazhi i vitit 2023 i Nismës Rinore për të Drejtat e Njeriut midis të rinjve në Serbi tregon se rreth një e treta e të rinjve nuk e konsiderojnë Mlladiçin përgjegjës për krimet për të cilat u dënua, dhe më pak se 5% e të anketuarve përmendën spontanisht Srebrenicën si krimin më të madh të luftërave të viteve 1990. Kur një krim justifikohet, sistemi moral i njeriut ndryshon. Mohimi politik dhe mediatik i krimeve bëhet një kulturë mohimi. Ai bazohet në injorancë. Injoranca prodhon një qëndrim, dhe çdo qëndrim çon në veprim. Çdo veprim i bazuar në injorancë çon në katastrofë.
